ठाणे : एका ६६ वर्षीय महिलेला यकृताचा जवळपास ७५टक्के भाग व्यापणारी मोठी गाठ असल्याचे निदान झाले. शस्त्रक्रिया करणे शक्य होते; मात्र त्यात मोठा धोका होता. गाठ आणि बाधित यकृताचा भाग काढल्यानंतर केवळ सुमारे २५टक्के निरोगी यकृत शिल्लक राहील, असा डॉक्टरांचा अंदाज होता.
तातडीने शस्त्रक्रिया करण्याऐवजी, किम्स हॉस्पिटल्स, ठाणे येथील कन्सल्टंट जीआय आणि एचपीबी ऑन्कोसर्जन डॉ. सानिया पांड्रोवाला यांच्या नेतृत्वाखालील बहुविशेषज्ञ डॉक्टरांच्या पथकाने शस्त्रक्रियेसाठी उपलब्ध असलेल्या निरोगी यकृताचे प्रमाण वाढवण्यावर प्रथम लक्ष केंद्रित केले. पुढील काही महिन्यांत शस्त्रक्रियेनंतर कार्यरत राहण्याची अपेक्षा असलेल्या यकृताच्या भागाचे प्रमाण (फ्युचर लिव्हर रेमनंट) सुमारे २५टक्क्यांवरून जवळपास ४५टक्केपर्यंत वाढले. त्यामुळे डॉक्टरांना यकृताचा मोठा भाग काढण्याची शस्त्रक्रिया करणे शक्य झाले.
या महिलेला दमा, उच्च रक्तदाब आणि हृदयाशी संबंधित समस्याही होत्या. सुरुवातीला किम्स हॉस्पिटल्स, ठाणे येथील कन्सल्टंट मेडिकल ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. जिनेश सिंहवी यांनी त्यांच्यावर इम्युनोथेरपी आणि टार्गेटेड थेरपी सुरू केली. त्याचवेळी, किम्स हॉस्पिटल्स, ठाणे येथील व्हॅस्क्युलर अँड इंटरव्हेन्शनल रेडिओलॉजिस्ट डॉ. नीरज शेट्टी यांनी यकृताचे कार्यक्षम प्रमाण वाढवण्यासाठी विशेष प्रक्रिया केली. या प्रक्रियेद्वारे यकृताच्या आजारग्रस्त भागाकडे जाणारा रक्तप्रवाह वळवण्यात आला. त्यामुळे यकृताच्या निरोगी भागाला अधिक रक्तपुरवठा होऊन त्याचा आकार हळूहळू वाढण्यास मदत झाली.
शस्त्रक्रिया यशस्वी झाली आणि रुग्णाची प्रकृतीही चांगली सुधारली. त्यांना सुमारे १० दिवस रुग्णालयात ठेवण्यात आले. या काळात त्यांच्या पोटात काही काळासाठी द्रव साचण्याची समस्या निर्माण झाली; मात्र त्यावर यशस्वी उपचार करण्यात आले. त्यानंतरच्या नियमित तपासण्यांमध्येही त्यांची प्रकृती चांगली आहे.
मोठी गाठ काढल्यानंतर यकृताचा पुरेसा कार्यक्षम भाग शिल्लक राहणे कठीण असलेल्या रुग्णांमध्ये टप्प्याटप्प्याने उपचार करणे आणि शस्त्रक्रियेपूर्वी यकृताचे कार्यक्षम प्रमाण वाढवण्याचे नियोजन करणे किती महत्त्वाचे आहे, हे या प्रकरणातून अधोरेखित होते.
