६.५ हेक्टर वनजमीन वर्ग करणार
ठाणे: मध्य रेल्वेच्या अत्यंत वर्दळीच्या मुख्य मार्गिकेची प्रवासी क्षमता वाढवण्यासाठी हाती घेण्यात आलेल्या, कल्याण ते आसनगाव या ३२.२३ किलोमीटर लांबीच्या चौथ्या रेल्वे मार्गिकेसाठी ठाणे आणि शहापूर वनविभागांतर्गत येणारी सुमारे ६.५ हेक्टर वनजमीन वळवण्यात येणार आहे.
या प्रकल्पासाठी वनजमीन वळवण्याच्या मंजुरीसाठी मध्य रेल्वेने 'परिवेश' पोर्टलवर अर्ज सादर केला आहे. सुधारित वन (संवर्धन) कायदा, १९८० नुसार, वनजमिनीचा बिगर-वन हेतूंसाठी वापर करण्यासाठी केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालयामार्फत केंद्र सरकारची पूर्वपरवानगी घेणे बंधनकारक असते.
प्रकल्पाच्या कागदपत्रांनुसार, या प्रकल्पाचा अंदाजे खर्च १,६१९.९६ कोटी रुपये इतका असून, हा खर्च रेल्वे आणि महाराष्ट्र सरकारकडून सम प्रमाणात सामायिक केला जाईल.
सध्या कल्याण-आसनगाव विभागात दोन विद्युतीकृत मार्गिका असून तिसऱ्या मार्गिकेचे काम सुरू आहे. उपनगरीय लोकल, लांब पल्ल्याच्या मेल-एक्स्प्रेस गाड्या आणि मालगाड्या एकाच मार्गिकेवरून धावत असल्याने, अतिरिक्त सेवा सुरू करण्यास किंवा वाहतूक विस्कळीत झाल्यास ती पूर्ववत करण्यास मोठ्या मर्यादा येतात. प्रस्तावित चौथी मार्गिका ही मध्य रेल्वेच्या व्यापक क्षमता-विस्तार कार्यक्रमाचा एक भाग आहे. कल्याणपुढील रेल्वे जाळे हा नेहमीच एक मोठा अडथळा (बॉटलनेक) ठरतो, कारण अंबरनाथनंतर कॉरिडोअर दोन मार्गिकांवर सीमित होत असल्याने उपनगरीय आणि लांब पल्ल्याच्या गाड्यांना एकाच मार्गावर धावावे लागते.
ही प्रस्तावित चौथी मार्गिका विद्यमान आणि प्रस्तावित रेल्वे मार्गांना समांतर धावणार असून, अतिरिक्त जमिनीची गरज कमी करण्यासाठी रेल्वेच्या हद्दीतील उपलब्ध जमिनीचा जास्तीत जास्त वापर केला जाणार आहे. या मार्गिकेचा आराखडा कल्याण, शहाड, आंबिवली, टिटवाळा, खडवली, वासिंद आणि आसनगाव या भागातून जातो. तसेच कल्याण, टिटवाळा, खडवली, वासिंद आणि आसनगाव येथील विद्यमान रेल्वे यार्ड या चौथ्या मार्गिकेशी जोडले जातील.
प्रकल्पाच्या कागदपत्रांनुसार, हा मार्ग विद्यमान रेल्वे कॉरिडोअरला लागूनच जात असल्याने आणि जमिनीची गरज वाढवल्याशिवाय तो इतरत्र हलवणे अशक्य असल्यामुळे वनजमीन वळवणे आवश्यक ठरले आहे. असे असले तरी, वनजमिनीचे होणारे नुकसान शक्य तितके कमी करण्यासाठी जास्तीत जास्त बिगर-वन जमिनीचा वापर करण्यात आला आहे.
